TKP HEADLINE

สืบสานศิลปวัฒนธรรม “การทอผ้าฝ้ายยกดอก”

 สืบสานศิลปวัฒนธรรม “การทอผ้าฝ้ายยกดอก”


                        หมู่บ้านทุ่งข้าวหาง ก่อตั้งมาประมาณ 300 กว่าปี โดยกลุ่มคนได้อพยพมาจากอำเภอแม่ทาเพื่อกระจายการทำมาหากิน จากหมู่บ้านเล็กๆ เพียงสิบกว่าหลังคาเรือน จนมาถึงปัจจุบัน มีจำนวน 167 ครัวเรือน ที่มาของชื่อหมู่บ้านมาจาก การที่ฝนได้ตกลงมาอย่างหนักในหมู่บ้านมีน้ำป่าไหลหลากลงมาจากลำห้วยแม่หางน้อย ยาวเป็นหาง ตั้งแต่หัวบ้านจนถึงหางบ้าน น้ำมีสีทองไหลอาบลงทุ่งนาของหมู่บ้าน จึงได้ชื่อว่า “หมู่บ้านทุ่งข้าวหาง” หมู่บ้านทุ่งข้าวหาง ตั้งอยู่ทางตอนเหนือของอำเภอทุ่งหัวช้าง จังหวัดลำพูน ระยะทาง 12 กิโลเมตร ลักษณะภูมิประเทศส่วนใหญ่มีพื้นที่เป็นภูเขาและเนินเขาสลับล้อมรอบอยู่ในเขตป่าสงวนแห่งชาติขุนลี้ เขตอนุรักษ์พันธุ์สัตว์ป่าดอยผาเมือง มีพื้นที่ราบสำหรับการเพาะปลูก ประมาณ 1/4 ของพื้นที่ทั้งหมด   .......รายละเอียดเพิ่มเติม


วัดพระธาตุดอยกวางคำ

 วัดพระธาตุดอยกวางคำ


                    วัดพระธาตุดอยกวางคำ ตั้งอยู่ บ้านโป่งแดง-สัญชัย ตำบลทุ่งหัวช้าง อำเภอทุ่งหัวช้าง จังหวัดลำพูน วัดนี้ถูกสร้างโดยหลวงปู่ครูบาเจ้าชัยยะวงศาพัฒนากิจจานุรักษ์ (อดีตเจ้าอาวาสวัดพระพุทธบาทห้วยต้ม อำเภอลี้ จังหวัดลำพูน ซึ่งได้ถึงแก่กรรมไปแล้ว) เมื่อประมาณ 50 กว่าปีที่แล้วในสมัยที่องค์หลวงปู่ได้ติดตามครูบาเจ้าศรีวิชัย และครูบาเจ้าอภัยขาวปี (วัดพระพุทธบาทผาหนาม อำเภอลี้) มาบูรณะวัดพระธาตุหัวขัวอำเภอทุ่งหัวช้าง                     ประวัติและความเป็นมา ณ ขุนห้วยโป่งแดง ปัจจุบันเวลาบ่ายคล้อย มีกวางฝูงหนึ่งประมาณสิบกว่าตัว ออกหากินตามประสาสัตว์โลก โดยการนำของจ่าฝูง (พญากวางคำ.. เหตุที่เรียกว่า พญากวางคำ ก็เพราะว่า เป็นกวางพระโพธิสัตว์ ตัวใหญ่ สีเหลืองดุจทองคำ) ในขณะเดียวกันนั้นก็มีพรานล่าเนื้อ สองกลุ่ม ออกล่าสัตว์ กลุ่มหนึ่งมาทางทิศเหนือ อีก กลุ่มหนึ่งมาทางทิศใต้ ได้มาเจอพญากวางคำฝูงกวางกำลังออกหากินอยู่พอดีด้วยความเป็นจ่าฝูง โดยสัญชาติญาณแห่งโพธิสัตว์ ที่จะให้บริวารพ้นภัยอันตราย จากกลุ่มพราน พญากวางอันมีสติปัญญาว่องไวและความเสียสละ จึงตัดสินใจหลอกล่อนายพรานทั้งสองกลุ่มให้สนใจติดตามตัวเองแต่ผู้เดียว ....รายละเอียดเพิ่มเติม







ผ้าทอยกดอก "ศิลป์หัตถา" สินค้าชิ้นเดียวในโลก

 

ผ้าทอยกดอก "ศิลป์หัตถา" สินค้าชิ้นเดียวในโลก




ความเป็นมาของภูมิปัญญาผ้าทอยกดอก "ศิลป์หัตถา" สินค้าชิ้นเดียวในโลก

                        นางสุกันทา ด้วยอ้าย หรือ ป้าด้วง มีใจรักในการทอผ้าตั้งแต่สมัยเด็ก ได้ศึกษาเกี่ยวกับการทอผ้ามาอย่างมากมาย โดยได้ทำงานกับกลุ่มทอผ้ากลุ่มหนึ่ง ก่อนออกมาใช้วิชาความรู้ตนเองในการสร้างกลุ่มทอผ้ากลุ่มใหม่ให้เกิดขึ้นในชุมชน เพื่อให้สมาชิกในชุมชนได้เกิดรายได้ สามารถเลี้ยงดู ตนเองและครอบครัวได้ ได้ก่อตั้ง ปี พ.ศ.  2547 โดยนางสุกันทา  ด้วงอ้าย เป็นผู้ริเริ่มในการก่อตั้ง  โดยเริ่มแรกได้ใช้งบประมาณของตัวเองในการลงทุนซื้ออุปกรณ์ในการทอผ้า เช่น กี่ หัวม้วน กระสวย ฝ้าย เป็นต้น   และได้ชักชวนเพื่อนบ้าน ญาติพี่น้องในหมู่บ้านมาฝึกการทอผ้า  จึงเกิดเป็นกลุ่มผ้าทอยกดอก ชื่อ "ศิลป์หัตถา" สินค้าที่มีชิ้นเดียวในลำพูน ซึ่งเกิดจากการอที่ป้าด้วงมักจะคิดค้นลวดลายด้วยตนเองจากธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมรอบตัว ประกอบกับฝีทอที่ละเอียดละออ สวยงาม สินค้าของกลุ่มจึงได้รับการสนับสนุนจากหน่วยงานรัฐ และเอกชนมากมาย เช่น กศน.อำเภอลี้ เทศบาลตำบลดงดำ มหาวิทยาลัยราชภัฎ ฯลฯ ต่อมาได้รับคัดเลือกให้เป็นสินค้าประจำตำบล OTOP ให้ไปจัดแสดงในงานมหกรรมสินค้า จนในปัจจุบันได้รับออเดอร์จากต่างประเทศมากมาย สร้างรายได้ให้กับกลุ่มเป็นอย่างมาก   ......รายละเอียดเพิ่มเติม

ข้อมูลเนื้อหา โดย นางสุกันทา ด้วงอ้าย
เรียบเรียงเนื้อหา โดย นางสาวกานต์ชนก แก้วทิพย์ และนายจอมแก่น พิศวงค์
ภาพถ่าย/ภาพประกอบ โดย นางสาวกานต์ชนก แก้วทิพย์ และนายจอมแก่น พิศวงค์

















“สวน-สาม-แสน” จากเศรษฐกิจพอเพียง...สู่การท่องเที่ยวชีววิถี

 

“สวน-สาม-แสน” จากเศรษฐกิจพอเพียง...สู่การท่องเที่ยวชีววิถี



                      ความเป็นมาของการเป็นภูมิปัญญาด้านเศรษฐกิจพอเพียง ณ "สวนสามแสน"
บ้านกลาง หมู่ที่ 10 ตำบลลี้ อำเภอลี้ จังหวัดลำพูน เดิมทีได้คัดเลือกให้เป็นหมู่บ้านกองทุนแม่ของแผ่นดินดีเด่นของจังหวัดลำพูน และมีแนวคิดในการสานต่อเรื่องความเข้มแข็งของชุมชน โดยการน้อมนำเอาหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงมาปฏิบัติให้เป็นรูปธรรม จากนั้น ผู้ใหญ่สมคิด ธีระสิงห์ จึงได้ร่วมปรึกษาหารือกับชาวบ้านในการทำให้เงินจากกองทุนมีความยั่งยืนที่สามารถสร้างรายได้ให้กับชุมชนได้ ในพื้นที่บ้านกลางได้มีโรงเรียนร้างแห่งหนึ่ง ที่ไม่ถูกใช้งานเป็นเวลานานมีพื้นที่กว้างขวาง จึงได้ลงความเห็นว่าจะพัฒนาโรงเรียนร้างแห่งนั้นเป็นแปลงปลูกผักของชาวบ้าน โดยที่ชาวบ้านทุกหลังคาเรือนในหมู่บ้านจะได้รับการจัดสรรที่ดินทำกิน ปลูกผัก ผลไม้ ปลอดสารพิษ ไว้กินเอง ไว้ขาย สร้างรายได้ให้กับครัวเรือน โดยยึดแนวคิด 3 แสน ได้แก่ แสนพอดี แสนคุ้ม แสนภูมิใจ จึงกลายมาเป็น "สวน สาม แสน" ได้ดำเนินการมาตั้งแต่ปี พ.ศ.2559 ตลอดระยะเวลา 4 ปีที่ผ่านมา มีผู้เข้ามาเรียนรู้ในศูนย์ปีละพันกว่าคน เรียกได้ว่าเป็นศูนย์กลางการเรียนรู้ให้แก่คนในชุมชน คนในจังหวัด และเป็นต้นแบบให้แก่ จังหวัดอื่น และประเทศเพื่อนบ้านอีกด้วย  ...รายละเอียดเพิ่มเติม



ข้อมูลเนื้อหา โดย นายสมคิด ธีระสิงห์
เรียบเรียงเนื้อหา โดย นางสาวกานต์ชนก แก้วทิพย์ และนางสาวปัทมาภรณ์ จันต๊ะ
ภาพถ่าย/ภาพประกอบ โดย นางสาวกานต์ชนก แก้วทิพย์ และนางสาวปัทมาภรณ์ จันต๊ะ


 









ภูมิปัญญาการปลูกขึ้นฉ่าย

 

ภูมิปัญญาการปลูกขึ้นฉ่าย


                ว่าที่ ร.อ. จำลอง บุญมา อยู่บ้านเลขที่ 117/1 หมู่ 11 บ้านหัวฝาย ตำบลหนองช้างคืน อำเภอเมืองลำพูน จังหวัดลำพูน สืบทอดภูมิปัญญาจากพ่อแม่ โดยเริ่มจากการทำเศรษฐกิจพอเพียง และพัฒนาเป็นการทำเกษตรทฤษฎีใหม่ โดยใช้ระบบ GAP ผสมผสานกับระบบเกษตรอินทรีย์ โดยมีสำนักงานเกษตรส่งเสริมและสนับสนุน ทั้งนี้ ว่าที่ ร.อ. จำลองฯ ได้รับเลือกให้เป็นเกษตรกรต้นแบบ สาขาไร่นาสวนผสม ของจังหวัดลำพูน และได้รับคัดเลือกให้เป็น ศูนย์เรียนรู้การเพิ่มประสิทธิภาพการผลิตสินค้าเกษตร (ศพก.) เครือข่ายอำเภอเมืองลำพูน
                ผักที่ ว่าที่ ร.อ. จำลอง บุญมา ทำแล้วได้ผลดีที่สุด คือ ขึ้นฉ่าย เดิมคนรุ่นพ่อแม่ได้มีการปลูกขึ้นฉ่าย โดยมีการทำมากในชุมชนบ้านหัวฝาย ตำบลหนองช้างคืน และในพื้นที่ตำบลอุโมงค์ โดยในอดีตมีการปลูกขึ้นฉ่ายเพื่อบริโภค และเมื่อมีมากก็จำหน่าย อีกทั้งในช่วงที่ขึ้นฉ่ายมีราคาแพง ชาวบ้านจะมีการปลูกเพื่อจำหน่ายจำนวนมาก แต่การปลูกขึ้นฉ่ายมีข้อจำกัดคือ ต้องปลูกในที่ร่มรำไร และมีการบำรุงรักษาอย่างดี  และไม่สามารถปลูกในแปลงซ้ำกันได้ แต่ ว่าที่ ร.อ.จำลอง ได้หากระบวนการ วิธีการ และเทคโนโลยีสมัยใหม่มาปรับใช้ เพื่อให้สามารถปลูกขึ้นฉ่ายในแปลงซ้ำเดิมได้  
....รายละเอียดเพิ่มเติม


แหล่งข้อมูล  กศน.ตำบลหนองช้างคืน 198 หมู่ 2 ตำบลหนองช้างคืน อำเภอเมืองลำพูน จังหวัดลำพูน
นายกฤษณพงษ์ มูลหงษ์ โทร 0810240534

ประดิษฐ์กระถางต้นไม้จากยางรถยนต์

 


วิธีทำเริ่มจากนำยางรถยนต์เก่า ใช้มีดคัดเตอร์กรีดแกะลวดลายรอบขอบยาง แล้วกลับด้านใหม่ เอาด้านในออกมาด้านนอก นำชิ้นยางที่แกะลวดยางมาประกอบติดกัน และพ่นสี เขียนลวดลายต่างๆเพิ่มมูลค่าของกระถาง ซึ่งราคาอยู่ตั้งแต่ชิ้นละ 80–250 บาท ขึ้นอยู่กับความยากง่ายรูปแบบของชิ้นงาน ในแต่ละวัน ถ้ารวมกลุ่มกันตั้งแต่ 7 คนขึ้นไป จะสามารถผลิตกระถางยางรถยนต์ได้วันละ 50 ชิ้นต่อวันกระถางยางรถยนต์ที่เสร็จสมบูรณ์ ก็จะนำวางขายในชุมชน เพื่อนำไปปลูกต้นไม้ พืชผักสวนครัว ประดับหน้าร้านบ้านเรือน และยังมีหน่วยงานต่างๆมารับซื้อถึงที่ นำไปปลูกต้นไม้ จัดวางประดับตามสถานที่อาคาร สำนักงานให้ดูสวยงาม รายละเอียดเพิ่มเติม... เอกสารประกอบ ผู้บันทึกข้อมูล นางสาวกานต์ชนก แก้วทิพย์ 098-7869514

ผ้าทอกะเหรี่ยงโบราณ ห้วยต้ม ตำบลนาทราย อำเภอลี้ จังหวัดลำพูน

 




กลุ่มห่มฝ้ายลายปกาเกอะญอ ชุมชนพระบาทห้วยต้ม อำเภอลี้ จังหวัดลำพูน วิสาหกิจชุมชน ผลิตภัณฑ์ระดับห้าดาว

กลุ่มผ้าทอลายกะเหรี่ยงโบราณเกิดขึ้นจากความต้องการให้ประชาชนมีอาชีพ มีรายได้ และเป็นการอนุรักษ์ลายผ้าโบราณให้คงอยู่ โดยในปี 2530 ศูนย์พัมนาและสงเคราะห์ชาวเขาจังหวัดลำพูน ได้ริเริ่มโครงการทอผ้ากี่เอวของชวนเผ่าปกาเกอะญอในชุมชนพระบาทห้วยต้ม ก่อนที่ปีถัดมา มูลนิธิโครงการหลวงจะเข้ามาส่งเสริมอีกแรง โดยร่วมมือกับศูนย์ส่งเสริมอุตสาหกรรมภาคเหนือจัดตั้งโครงการส่งเสริมการปั่นด้ายลินิน แต่ไม่ประสบความสำเร็จ เนื่องจากวัสดุที่ใช้อยู่นอกพื้นที่ รายละเอียดเพิ่มเติม...

ภูมิปัญญาด้านผ้าทอยกดอก





ภูมิปัญญาผ้าทอยกดอก โดยป้าด้วง นั้น เป็นสินค้าที่มีเพียงชิ้นเดียวในโลก โดยที่ผ้าแต่ละผืน ป้าดวงจะคิดค้นลวดลายขึ้นมาเอง อาศัยจากสิ่งที่เห็นรอบๆตัว เช่น ดอกมะลิ ดอกกล้วยไม้ ดอกดิน ดอกบัว ลายแมงมุม หรือดอกลำไยซึ่งเป็นผลไม้ประจำจังหวัดลำพูน ป้าดวงจะทำการแกะลวดลายเหล่านั้นก่อนลงมือทอผ้าเสมอ หรือหากลูกค้าต้องการลวดลายแบบไหน สามารถให้ป้าด้วงออกแบบให้ได้ และป้าดวงจะสอนไปยังสมาชิกในกลุ่ม ให้สามารถถักทอลวดลายเหล่านั้นออกมาได้อย่างสวยงาม ...รายละเอียดเพิ่มเติม

ภูมิปัญญาด้านเศรษฐกิจพอเพียง




บ้านกลาง หมู่ที่ 10 ตำบลลี้ อำเภอลี้ จังหวัดลำพูน เดิมทีได้คัดเลือกให้เป็นหมู่บ้านกองทุนแม่ของแผ่นดินดีเด่นของจังหวัดลำพูน และมีแนวคิดในการสานต่อเรื่องความเข้มแข็งของชุมชน โดยการน้อมนำเอาหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงมาปฎิบัติให้เป็นรูปธรรม จากนั้น ผู้ใหญ่สมคิด ธีระสิงห์ จึงได้ร่วมปรึกษาหารือกับชาวบ้านในการทำให้เงินจากกองทุนมีความยั่งยืนที่สามารถสร้างรายได้ให้กับชุมชนได้ ในพื้นที่บ้านกลางได้มีโรงเรียนร้างแห่งหนึ่ง ที่ไม่ถูกใช้งานเป็นเวลานานมีพื้นที่กว้างขวาง จึงได้ลงความเห็นว่าจะพัฒนาโรงเรียนร้างแห่งนั้นเป็นแปลงปลูกผักของชาวบ้าน โดยที่ชาวบ้านทุกหลังคาเรีอนในหมู่บ้านจะได้รับการจัดสรรที่ดินทำกิน ปลูกผัก ผลไม้ ปลอดสารพิษ ไว้กินเอง ไว้ขาย ...รายละเอียดเพิ่มเติม

ป้าแก้ว ศรีวิจี๋ จิตอาสาที่ชีวิตนี้อุทิศตนเพื่อสังคม

ป้าแก้ว ศรีวิจี๋ จิตอาสาที่ชีวิตนี้อุทิศตนเพื่อสังคม




ป้าบัวแก้ว ศรีวิจี๋ ได้ปฏิบัติตนเป็นจิตอาสาตั้งแต่ปี 2523 โดยได้อุทิศตนช่วยเหลือสังคม ชุมชน ร่วมมือกับหน่วยงานราชการต่างๆ ไม่ว่าจะเป็น อำเภอลี้ เทศบาล อบต. กศน. และพัฒนาชุมชน ในการทำงานร่วมกันเพื่อสร้างและพัฒนาสังคมให้ดียิ่งขึ้น โดยได้รับรางวัลอาสาพัฒนาชุมชนดีเด่นระดับประเทศ และเกียรติบัตรเชิดชูเกียรติจากหน่วยงานต่างๆมากมาย ป้าบัวแก้วยังเป็นบุคคลที่มีชื่อเสียงในด้านการทำงานให้แก่ชุมชน เรียกได้ว่าไม่มีใครในชุมชนที่ไม่รู้จักป้าแก้ว ไม่เคยเกี่ยงงานไม่ว่าจะเป็นหนักขนาดไหน พร้อมที่จะเสียสละเวลาของตนเองเพื่อส่วนรวมอยู่เสมอ ...รายละเอียดเพิ่มเติม

ภูมิปัญญาด้านเกษตรอินทรีย์




สมัยก่อนนายประเทือง ธิบดี ประกอบอาชีพรับจ้างอยู่ในกรงเทพมหานคร ด้วยภาวะเศรษฐกิจที่ตกต่ำ ทำให้การทำงานหมดลู่ทางในการประกอบอาชีพ จึงหันมาทำการเกษตรในที่ดินของตนเองในบ้านเกิด เริ่มจากการปลูกผักสวนครัวไว้กินเองก่อน ซึ่งผักทั้งหมดเป็นผักปลอดสารพิษ ที่ไม่ใช้สารเคมีในการบำรุงรักษา หลังจากนั้นจึงขยายพื้นที่รอบบ้านให้กลายเป็นแปลงผักสวนครัว หลากหลายชนิด และทำสวนลำไยที่ใช้เกษตรอินทรีย์ในการดำเนินงานทั้งหมด ...รายละเอียดเพิ่มเติม

เตียนปูจาบ้านหนองสะลีก

 

ประวัติความเป็นมา
เทียนบูชา หรือ เตียนปูจา ถือเป็นประเพณี และคติความเชื่อของคนล้านนา   ที่ปฏิบัติกันมาตั้งแต่สมัยอดีตจนถึงปัจจุบัน ซึ่งเชื่อกันว่า การบูชาเทียนเช่นนี้ จะทำให้เกิดสิ่งดีๆ ขึ้นกับชีวิตของตนเอง
...อ่านเพิ่มเติม

เส้นขนมจีนข้าวหมักบ้านหนองดู่

 
ความเป็นมาของภูมิปัญญา
ชื่อเรียกขนมจีน ภาคเหนือ เรียกว่า ขนมเส้น, ภาคอีสาน เรียกว่า ข้าวปุ้น, ภาคกลางและภาคใต้ เรียกว่า ขนมจีน ขนมจีนเป็นอาหารของคนมอญหรือรามัญ คนมอญเรียกขนมจีนว่า “คนอมจิน” คนอม หมายความว่าจับกันเป็นกลุ่มเป็นก้อน   ...อ่านเพิ่มเติม

ถั่วเน่าแข็บบ้านป่าตาล

 

ถั่วเน่าเป็นอาหารพื้นเมืองที่พัฒนามาจากภูมิปัญญาชาวบ้านที่ถ่ายทอดสืบต่อกันมาหลายรุ่น เป็นอาหารพื้นบ้านอยู่คู่กับคนล้านนามาเป็นเวลานาน เป็นภูมิปัญญาชาวบ้านที่   ...อ่านเพิ่มเติม


แหล่งทอผ้าบ้านหนองเงือก

 

ผ้าฝ้ายทอมือคุณภาพจากแหล่งผลิตโดยตรงที่ไม่เพียงเป็นแหล่งทอผ้าฝ้ายที่สำคัญของลำพูนเท่านั้น หากยังเป็นแหล่งผลิตชิ้นงานส่งจำหน่ายในเมืองท่องเที่ยวในภาคเหนืออย่างเชียงใหม่อีกด้วย ที่นี่เต็มไปด้วยผลิตภัณฑ์ผ้าฝ้ายทอมือ   ...อ่านเพิ่มเติม


ข้อคิดเห็นจากเครือข่าย TKP

 
Copyright © 2018 ศูนย์ข้อมูลความรู้ประชาชนจังหวัดลำพูน. Designed by OddThemes > Developed by mediathailand